Mampiasa ny rano avy amin'ny Ranomasimbe Indiana izahay mba amokarana biostimulant sy zezika biolojika voajanahary avy amin'ny alga izay mampiakatra ny tahambokatra, manamasaka ny tany, ary manohana ny fambolena mifanaraka amin'ny toetrandro.
Jereo ny vokatrayTeraka teto Madagasikara, ny Seaweed & Beyond dia mampifandray ny harena an-dranomasina amin'ny fiainana an-tanety — amin'ny alalan'ny fampitambarana ny tontolo iainana, ny fiarahamonina, ary ny vahaolana ho an'ny toetrandro. Avy eto amin'ny Ranomasimbe Indiana, ovainay ho akora mampahery ny voly sy zezika voajanahary (biofertilisants) ireo ahidrano mafana kolokoloina na jinjaina amin'ny fomba lovain-jafy. Ireo vahaolana ireo dia manatsara ny vokatry ny fambolena, mamelona ny tany, ary manampy ireo tantsaha hizatra amin'ny fiovan'ny toetrandro. Miara-miasa akaiky amin'ireo mponina amoron-tsiraka izahay mba hamoronana loharanom-bola maharitra, hanamafisana ny fanjarian-tsakafo, ary hampiroboroboana ny tontolo iainana. Miorina amin'ny siansa sy ny vokatry ny fikarohana eny an-kianja, efa nanao andrana ara-pambolena mihoatra ny 35 niarahana tamin'ireo mpiara-miombon'antoka mihoatra ny 20 izahay, mba hanamarinana ny fahombiazan'ny vahaolana omenay amin'ireo karazam-boly sy toetrandro samy hafa, sady miantoka hatrany ny kalitao avo lenta. Ny Seaweed & Beyond dia mikolokolo hoavy izay mampiasa ny ahidrano mafana hamelomana fambolena mitsinjo ny tontolo iainana sy marani-tsaina manoloana ny toetrandro.
Jereo ireo akora mampahery sy zezika vita amin'ny ahidrano, manatsara ny vokatra sy mampitombo ny hery fiarovan'ny voly.
100% avy amin’ny fambolena alga (Kappaphycus alvarezii) Namboarina ho an'ny faharetan'ny voly, ny fanatsarana ny fidiran’ny otrikaina avy amin’ny tany, ary ny tanjaky ny zavamaniry.
Fantaro bebe kokoa
Zezika masaka namboarina avy amin’ny fahaizamanaon’ny japoney antsoina oe “Bokashi” Namboarina mba hanomezana otrikaina maharitra ho an'ny tany, mba hitazomana nyrano ao amin’ny tany ary hanamasahana ny tany.
Fantaro bebe kokoa
Seaweed & Beyond dia miteraka fiantraika amin'ny lafiny telo mifamatotra: ara-pambolena, ara-tsosialy ary ara-tontolo iainana.
Tany salama kokoa, voly matanjaka kokoa ary mahatanty kokoa. Ny biostimulants sy zezika biolojika vokarinay dia manankarena amin'ny otrikaina natoraly izay mampiroborobo ny fitombon'ny fakan'ny zava-maniry, ny fitroana otrikaina avy amin'ny tany, manohana ny photosynthèse, ny famelanana sy ny famokarana voankazo, ny fahafahana miady amin'ny hery isan-karazany diso tafahotra ary manavao ny tany. Ny andrana maro natao teto Madagasikara (vary, katsaka, dipoavatra, letisia, zana-kazo, legioma, sns.) dia mampiseho fitomboana tanjaky ny voly, amin'ny fitomboan'ny tahambokatra sy fahafanan'ny zava-maniry miady amin'ny tsy fahampin-drano.
Ny vahaolana atolotray dia namboarina miaraka amin'ny vondrom-piarahamonina sy ho an'izareo. Ny famokarana sy fanodinana alga dia mamorona fidirambola maharitra ho an'ny vondrom-piarahamonina amorontsiraka — indrindra ho an'ny vehivavy, izay mitana anjara toerana lehibe amin'ny fambolena sy fikirakirana ny alga. Amin'ny alàlan'ny fanodinana ny alga eto an-toerana no ahafahanay manamafy ny fahaiza-manao ara-teknika, na eo amin'ny fambolena na eo amin'ny fanodinana, ary manohana ny rojo famatsiana izay miorim-paka eto an-toerana. Ny vokatra atolotray dia ahafahan'ny tantsaha, ny koperativa ary ny orinasa mampivelatra rafitra ara-tsakafo mifanaraka amin'ny fiovan'ny toetr'andro, manatsara ny vokatra sady mampihena ny fahalemena. Ny mpanjifanay manerana an'i Madagasikara dia miresaka aminay isan'andro momba ny fahombiazan'ny vokatra atolotray, izany dia miantoka fa mahomby ny vahaolana atolotray, mora ampiasaina ary mifandraika amin'ny vondrom-piarahamonina mpamboly isan-karazany.
Ny fambolena sy fanodinana alga dia mampihena ny hasimbana amin'ny tontolo iainana amorontsiraka sy an-dranomasina amin'ny alàlan'ny fanolorana safidy maharitra manolona ny fanjonoana tafahoatra sy ny famokarana sarbo. Noho ny vokatra an-dranomasina izy dia tsy mila tany ny lomotra ary tsy mila ihany koa zezika na fanafody simika. Amin'ny alàlan'ny fanodinana alga ho zezika natoraly feno otrikaina no afahanay mampiroborobo ny maodely "avy amin'ny ranomasina mankany an-tanety" izay mampihena ny filana akora simika, ny fandotoana ny tany sy ny rano ary manohana ny fahasalaman'ny tany sy ny tontolo iainana. Manamafy ny tontolo iainana an-tanety sy an-dranomasina ny asanay — mampiseho fa ny fambolena dia afaka manomboka any an-dranomasina ary mifanjohy amin'ny ety an-tanety.
Naorina teto Madagasikara, ny orinasanay dia manangona manam-pahaizana amin'ny fambolena, bioteknolojia ary fampandrosoana maharitra. Ny fanirianay: manova ny hazan-dranomasina ho loharanon-karena sarobidy ho an'ny fambolena.
Mamorona sy mivarotra zezika biolojika avy amin'ny hazan-dranomasina izahay, miaraka amin'ny tanjona mazava: manatsara ny vokatra fambolena eo am-piarovana ny tontolo iainana.
Vokatra eo an-toerana
Fikarohana mitohy
Vokatra eny an-tsaha
Ny fambolena lovain-jafy no mitarika ny fanapahan-kevitra rehetra raisinay. Mampiasa alga na lomotra tropikaly vaovao sy fatam-pihaviana izahay, volena sy otazana miaraka amin'ny vondrom-piarahamonina amorontsiraka, ary am-panajana tanteraka ny tontolo iainana an-dranomasina. Amin'ny alalan'ny fampiasana fomba fitrandrahana maitso no amokaranay biostimulant sy zezika biolojika avy amin'ny alga izay manampy ny mpamboly hanatsara ny vokany, hanavaozany ny fahasalaman'ny taniny, ary hampihenany ny fiankinan-doha amin'ny akora simika. Amin'ny alàlan'ny fanodinana ny loharanon-karena an-dranomasina ho vahaolana ho an'ny fambolena no hampiroboroboanay ny maodely lovain-jafy antsoina oe "avy amin'ny ranomasina makany an-tanety", maodely natao hamerina amin'ny laoniny ny tontolo iainana.
Mino izahay fa ny hoavin'ny fambolena dia miankina amin'ny zava-baovao mifototra amin'ny natiora ary miorina amin'ny siansa. Miankina amin'ny bioteknolojia sy ny agronomie ny asanay ary izahay dia miara-miasa amin'ireo foibe fikarohana sy tambajotran'ny tantsaha eto Madagasikara sy any ivelany mba hanamarinana ny vokatra azonay any an-tsaha. Ny otrikaina voajanahary hita ao amin'ny alga — polysaccharides, phytohormones, asidra amine, ary mineraly — dia mampiroborobo ny fitombon'ny fakan'ny zava-maniry, ny fitroana otrikaina avy amin'ny tany, ny fahafahana miady amin'ny hery isan-karazany diso tafahotra, ary ny tanjaky ny voly amin'ny ankapobeny. Amin'ny alàlan'ny andrana agronomika maro samihafa no hanatsarainay hatrany hatrany ny vokatray mba hahazoana vokatra azo antoka fa mahomby ary azo hampiasaina avy hatrany anatin'ny fepetra maro karazany.
Ny asanay dia mifototra amin'ny vahoaka, ny tany ary ny harenan'i Madagasikara. Manolotra vokatra aodina eto an-toerana izahay ary tsy mila manafatra akora simika avy any ivelany ho fahafahana mitazona ny masokarenan'ny fambolena eto an-toerana ary manamafy orina ny rojo famatsiana mifototra amin'ny alga. Amin'ny alalan'ny fiaraha-miasa amin'ny fikambanan'ny tantsaha, sy orinasa toy ny Ocean Farmers sy Nosy Boraha Seaweed no afahanay mamorona asa maharitra sy miteraka fidiram-bola maharitra ho an'ny tantsaha miara-miasa aminay. Ho anay, ny fampandrosoana eo an-toerana no fototry ny fiantraika manerantany.
Maro ny vehivavy sy lehilahy ambadiky ny zava-bita rehetra nataon'ny Seaweed & Beyond Madagascar tarihin'ny finiavana, fahaizana manokana, soatoavina ara-etika matanjaka ary ny fanoloran-tena iraisana hananganana planeta salama kokoa sy ara-drariny kokoa. Ny ekipanay dia ahitana manampahaizana amin'ny fambolena an-tanety, ny fambolena alga an-dranomasina, ny siansa momba ny tontolo iainana, ny bioteknolojia, ny fampandrosoana ny fiarahamonina, ary ny logistika — miasa akaiky amin'ireo mpikaroka, orinasa tsy miankina, fikambanan'ny tantsaha, vondrom-piarahamonina, ary ireo tantsaha mpisava lalana. Ny tanjakay dia miorina amin'io fahasamihafana io: amin'ny fampifangaroana ny fahaiza-manao ara-tsiansa sy ny fahalalana nentim-paharazana no hamolavolanay sy hametrahanay vahaolana ara-pambolena maharitra sy mahatanty ny fiovoovan'ny toetr'andro ary izay mifototra amin'ny toe-javatra tena misy eto Madagasikara. Vahaolana eo an-toerana, tarihin'ny fiarahamonina, ho an'ny fiantraikany manerantany.
Lucile Gingembre dia mpanorina an-daharana faharoa an’ny Seaweed & Beyond Madagascar. Olona mpanantena sady resy lahatra izy fa ny vahaolana miorina amin'ny siansa sy mifanaraka amin'ny zava-misy eny ifony no mitondra fiovana maharitra ho an'ny mponina sy ny tontolo iainana. Rehefa niasa nandritra ny 20 taona teo anivon’ireo fikambanana iraisam-pirenena lehibe (toy ny Banky Iraisam-pirenena, ny UNEP, ary ny UNDP), dia nifidy ny ho mpandraharaha izy. Ny tanjony dia ny hanova ny traikefa iraisam-pirenena ho lasa asa mivaingana eny an-tsaha, ho tombontsoan'ny tantsaha sy ny mponina amorontsiraka. Nahazo diplaoma tao amin'ny Sciences Po Paris sy SOAS University of London i Lucile. Mitondra fomba fijery stratejika, fahaiza-mandinika lalina, ary traikefa matanjaka eny ifony izy hampandrosoana ny toekarena manga (économie bleue).
Olivia Fitiavana RAFAMANTANANTSOA, Agrônoma ao amin'ny Seaweed & Beyond Madagascar, dia injeniera momba ny fambolena ary nahazo diplaoma tao amin'ny Sekoly Ambony momba ny Siansa Agronomia ao Antananarivo (ESSA). Manolo-tena amin'ny fambolena maharitra sy vahaolana mifanaraka amin'ny toe-javatra tena misy izy, ary mampiasa ny traikefany eo amin'ny fihaonan'ny fikarohana momba ny fambolena, ny fanandramana ary ny fanohanana ireo mpamokatra. Ny traikefany no namela azy hampivelatra fomba fiasa siantifika, azo ampiharina ary mifantoka amin'ny vokatra. Mavitrika sy mahaleo tena izy, tia manova ny fahalalana sy ny fanavaozana ho vahaolana mivaingana mifanaraka amin'ny filan'ny tantsaha ary manampy amin'ny fambolena maharitra. "Ny fahalalana dia lasa vahaolana mivaingana hampiharina eny an-tsaha."
I Rozenn Huet dia mpianatra ho injeniera agronoma amin'ny taona faha-5, ary manampahaizana manokana amin'ny tsena iraisam-pirenena sy ny paikady (stratégie). Manana traikefa matanjaka izy amin'ny fitantanana tetikasa tany Guyane française sy Seychelles, momba ireo zava-mitranga amin'ny zavaboary an-dranomasina. Mandray anjara amin'ny fampandrosoana ny paikady fanondranana vokatra any ivelany izy ao amin'ny SBM, sady miasa amin'ny fanatsarana sy ny fampanarahana fenitra ny dingana fanodinana ny akora (extraction).
Miarisoa dia biolojista an-dranomasina. Nahazo ny diplaomany tao amin’ny Institiota momba ny Jono sy ny Siansa an-dranomasina (IHSM) izy, ary manampahaizana manokana amin’ny karazan-java-manan’aina sy ny teknolojia mifandraika amin’ny zavaboary (biotechnologie). Hatramin’ny Septambra 2025, izy no manohana ny ezaka eo amin’ny Fikarohana sy ny Fampandrosoana (R&D) momba ny fambolena sy ny fanomezana lanja ny lomotra an-dranomasina any amin’ny morontsiraka atsimo andrefan’i Madagasikara. Any Toliara no misy ny foibeny, ary izy no mandrindra ny famokarana zezika organika avy amin’ny lomotra nampitovizina (algues fermentées).
Luciano — "Nono" ho an’ireo akaiky azy Électricien ny fianarana nataony, ary niditra tamin’ity lalam-pihariana lomotra ity i Luciano tamin’ny taona 2021, noho ny faniriany hahafantatra zava-baovao sy ny fahaizany mampihatra zavatra mivaingana. Ankehitriny, manana anjara toerana lehibe any Sainte-Marie izy amin’ny maha mpitantana ny fikarakarana ny vokatra (conditionnement) sy ny fikojakojana (maintenance) azy. Maro fahaizana sy mahitsy amin’ny asa i Luciano, ka miantoka isan’andro ny fizotry ny asa rehetra amin’ny alalan’ny fampiarahana ny fahaizana ara-teknika sy ny fahaiza-manao eo amin’ny fampiharana.
Noho ny fitiavany ny tontolon’ny serasera sy ireo tetikasa mitondra fiovana mivaingana, i Lauriane Ranaivo dia miasa eo anivon’ny lalam-pihariana lomotra ary manohana ny ezaka ara-serasera ao amin’ny Seaweed and Beyond. Talohan’izao dia niasa teo amin’ny sehatry ny fizahan-tany izy. Resy lahatra tanteraka amin’ny lanjan’ny lomotra i Lauriane, ka mikely aina mampahafantatra ireo mpisehatra amin’ity lalam-pihariana vao misondrotra ity, izay mampifandray ny fahaiza-mamorona, ny toekarena boribory (économie circulaire), ny fampidirana ny rehetra eo amin’ny fiaraha-monina, ary ny fiarovana ny tontolo iainana an-dranomasina.
Nihalehibe tao Sainte-Marie i Fara, ary niasa tami’nny sehatry ny fambolena alga. Niorina tsikelikely ny asany tao amin'io sehatra io: nanomboka tamin'ny fanamainana izy talohan'ny nifindrany tamin'ny fanodinana. Amin'izao fotoana izao, izy no mandrindra ny asa fanodinana ny Maniry Blu ary mitarika ny ekipa isan'andro. Matihanina, mitandrina tsara sy feno fahazotoana izy. Ny litatra tsirairay vokarina dia vokatry ny ezaka iombonana. Ankoatra ny asa, tia mihomehy, mandihy, mandehandeha, milomano i Fara… ary mamaky boky filozofia.
Miara-miasa amin'ny ivon-toeram-pikarohana, ny ONG ary ny mpandray anjara eo an-toerana izahay mba hampitombo ny fiantraikany. Miaraka, mamorona vahaolana vaovao izahay izay mamaly ny fanamby ara-pambolena sy ara-tontolo iainana ao Madagasikara sy any ivelany, ho an'ny fiantraikany eran-tany.
Mpiara-miombon'antoka mpamokatra lomotra tany mafana any Nosy Boraha (Sainte-Marie), Madagasikara. Nanomboka ny taona 2021, ny Nosy Boraha Seaweed (NBS) dia nanjary orinasa tondro amin’ny fambolena lomotra mampandray anjara ny rehetra ao amin’ny faritra Analanjirofo. Any amin’ny Nosy Boraha no misy ny foibeny, ary amin'izao fotoana izao dia olona maherin’ny 500 no miasa ao anatin’ny lalam-pihariany. Marihina manokana ny fandraisana anjara mavitrika an’ireo vehivavy, izay manampy amin’ny fanatsarana ny fari-piainan’ny mponina any an-toerana sady miaro ny tontolo iainana an-dranomasina.
Orinasa malagasy misehatra manokana amin’ny fambolena lomotra an-dranomasina maharitra sy ny fampandrosoana lalam-pihariana mampandray anjara ny rehetra any amin’ny morontsiraka Atsinanana. Nandritra ny folo taona mahery, ny Ocean Farmers dia nanangana lalam-pihariana fambolena lomotra eny anivon’ny vohitra, maharitra sady tompon’andraikitra, tany amin’ny faritra Atsimo Andrefana, Menabe, ary Sava. Fianakaviana amorontsiraka maherin’ny 2 500 amin’ny toerana 51 manerana an’i Madagasikara no mandray anjara amin izany. Ity asa ity dia miantoka ny fahamarinan-toeran’ny toekarena eny ifony manoloana ny fiovaovan’ny vokatry ny jono, ary mamorona asa maro, indrindra ho an’ny vehivavy.
Foibe Nasionaly momba ny Fikarohana Ampiharina amin’ny Fampandrosoana ny Ambanivohitra — mpiara-miombon’antoka ara-tsiansa amin’ireo fisedrana ara-pambolena eto Madagasikara. Ny FOFIFA (Foibe Nasionaly momba ny Fikarohana Ampiharina amin’ny Fampandrosoana ny Ambanivohitra) dia sampan-draharaham-panjakana malagasy fakan-tahaka eo amin’ny sehatry ny fikarohana ara-pambolena. Manatanteraka fikarohana ampiharina momba ny rafi-pamokarana, ny fitantanana maharitra ny harena voajanahary, ary ny fampifanarahana amin'ny fiovan'ny toetrandro izy, ho tombontsoan'ny tantsaha mpamokatra sy ny politikam-pirenena momba ny fambolena.
Ny Rézomes dia orinasa frantsay manampahaizana manokana amin’ny famolavolana "biosolutions" sy fitaovana "low-tech" ho fampiroboroboana ny fambolena mitsinjo ny tontolo iainana (transition agroécologique). Noforonina tamin’ny taona 2017 izy, ary manohana ny tantsaha amin’ny famokarana sy ny fampiasana zezika ary fanafody natoraly (vokatry ny fitehirizana am-pitoerana, ranom-panafody avy amin’ny zavamaniry, biochar). Ny tanjony dia ny fampivoarana ny fahaleovantenan’ny tantsaha, ny fahasalaman’ny tany, ary ny fiarovana ny zava-manan’aina.
Te hahalala bebe kokoa momba ny vokatray ve ianao na te hanorina fiaraha-miasa? Mifandraisa aminay ary hamaly anao haingana ny ekipanay.